Mardin'nin Midyat ilçesine bağlı en eski ve en köklü köyüdür
Başyurt Köyü, Midyat
Tarihçe
Köyün Kürtçe adı Zaxuran'dır. Zamanın bölge merkezi olan Cizre’de çıkan hükümdar kavgaları sonucunda o günkü Mirin(Cizre ağası) oğullarından birisinin ilk olarak bu günkü ana Zaxuran’a gelerek oradaki harabeler üzerinde yerleştiği düşünülmektedir. Orası o zaman için bolca küçük su kaynakları olan bir yerdi. Daha sonra köyün genişlemesiyle zamanın ağasının çocukları köyün çevre topraklarına yerleşerek yeni yerleşim yerleri oluşturmuşlardır. Bunun yanında çevre aşiret köylerinden gelen göçler sebebiyle Zaxuran çevresinde 15’e kadar yeni yerleşim birimi oluşmuştur. Ancak bunların her birisin kendi içinde adları olmasına rağmen halk arasında zaxuran diye söylene gelmiştir. Konum olarak yerleşime en elverişli yer bu günkü adıyla Efeler ( gundike porti) mezrasıdır. Tüm Zaxuran mezralarının ortasında bulunmaktadır. Gerek bundan gerekse çeşitli nedenlerden dolayı aşiretin yönetim merkezi hep burası olmuştur. Bu günkü bile köyün ortak 8.yıılık eğitim veren ilköğretim okulu ve jandarma karakolu burada bulunmaktadır. Zaxuran’ın nüfusu bir zaman oldukça yüksekti. Ancak kan davalarından dolayı köy ikiye ayrılmış bunlardan bir gurup göç etmiş diğer gurup köyde kalmıştır. Bunun ardından bölgede çıkan siyasi olaylar bu köyü de etkilemiş ve köyden en yakın ilçe olan Midyat başta olmak üzere çeşitli yerlere göçler başlamıştır. Midyat nüfusunun birçoğunu Zaxuranlılar oluşturur.
Kültür
Köyün öne çıkan yemekleri: Mehir(ayran çorbası), süt çorbası, tırşık(türlü), zaxuran böreği, içli köfte, bademli baklavadır.
Coğrafya
Mardin iline 92, Midyat ilçesine 40 Km. uzaklıktadır.
İklim
Köyün iklimi, karasal iklimi etki alanı içerisindedir.
Eğitim
Köyün Efeler mezrasında 8 yıılık eğitim veren ilköğretim okulu bulunmaktadır.Çevre mezra ve köylerden taşımalı eğitim ile öğrenci gelmektedir. Bu açıdan çevre köylerin eğitim merkezidir.Köyde ve diğer mezralarının her birinde ayrıca 5 yıllık eğitim veren ilkokullar mevcuttur.
Ekonomi
Köyün ekonomisinde devletin yerleştirdiği koruculuk sistemi en başta gelmektedir.En önemli ikinci uğraş hayvancılıktır.Köyde daha çok küçük baş hayvancılık yapılır. Bunun yanında büyük baş hayvancılık yapanlar da vardır. Ayrıca insanlar, mevsimlik işçi olarak başka yerlere gidebilmektedirler.
Altyapı bilgileri
Köyün içme suyu şebekesi vardır, ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.
