Özçelik-İş Sendikası Tarihçesi
Çelik-İş Sendikası Tarihçesi
Ülkelerin ekonomik kalkınmalarını hızlı ve sağlıklı bir tempo ile gerçekleştirmelerinin en güvenilir ve en kalıcı yolu sanayileşmedir. Sanayileşme ise hammadde üretimi ve onun işlenmesi ile doğrudan doğruya bağlantılıdır. Sanayi alanında kullanılan en önemli hammadde demir, sanayileşmeye imkân veren temel sektörlerin en önemlisi ise demir-çelik sektörüdür.
Ülkemizde demir madenlerinin aranması ve modern anlamda demir-çelik sanayiinin kurulması teşebbüsü, Cumhuriyetin kuruluşunu takiben başlamıştır. Bu çalışmalar doğrultusunda hem madenlerin aranıp bulunması, hem de alanında sanayi kuruluşlarının tesis edilmesine başlanmıştır.
1932 yılında askeri amaçla kurulan Kırıkkale Fabrikası'nın sınırlı kapasitesi ve ülke ihtiyacına yeterli olmayışı sebebiyle entegre demir çelik tesisine ihtiyaç duyulmuş ve tesisin yeri için Karabük seçilmiştir.
Sanayileşme çalışmaları, tesislerin kurulması yeni bir oluşumu da beraberinde getirmiştir. Çalışanların tarlasından, bağından bahçesinden ayrılarak kamu tesislerinde hizmet üretmeye başlaması toplu iş yapma gücünü ortaya koymuştur. Bu gelişmeler toplu hak arama ve bu hakların korunması yanında düzenli bir üretim doğrultusunda kalkınmaya katkıda bulunma amacı sendikaların doğmasına yol açmıştır.
1947'li yıllara gelindiğinde sanayileşme ile birlikte sendikal örgütlenmelerinde ivme kazanması ülkemizde yeni oluşumların, yeni birlikteliklerinin doğmasını sağlamıştır.
İlk Sendikaların Kuruluşu ve Çalışmaları
Karabük Demir Çelik Fabrikası’nda ilk sendika 19 Haziran 1950 tarihinde Demir Çelik Ağır Sanayi İşçileri Sendikası adıyla kuruldu. İlk başlarda bütün işçiler aynı sendika çatısı altında toplanırken, bu toplulukların arasındaki gerek yaklaşım, gerekse değer yargıları bakımından farklılıkları görülmesi gecikmedi. Siyasal düşünce tercihleri de bu ayrılıkları arttırdı. Birinci sendikadan ayrılan bir grup işçi 1951 yılında Karabük Demir Çelik İşçileri Sendikası adıyla ikinci bir sendika kurdu.
1954 yılına kadar işyerinde bu iki sendika arasında mücadele yaşandı. İşveren ise; bu sendika rekabetinden yararlanarak, işyerini istediği gibi yönetmeye çalıştı. Özellikle 1953 yılı sonlarında iş değerlendirmesi sisteminin kurulması sırasında sendikalar arasındaki anlaşmazlık önemli sorunlar yarattı.
Bu tarihlerde grev hakkı yoktu, ancak toplulukla iş ihtilâfı çıkarılabiliyordu. Sendikalar 1952 ve 1953 yıllarında toplulukla iş ihtilâfı çıkararak, işçilere ücret zammı aldılar. Ayrıca, iş değerlendirmesi sırasında da ücretlere zam yapıldı.
1957 yılında ise seçimlerden önce hükümet kararıyla işçilerin gündeliklerine 80 kuruş zam verildi.
Sendika ile işveren arasında yapılan bir anlaşma ile 01 Ocak 1963 tarihin-de işçi ücretleri yüzde 25 oranında artırıldı.
Zonguldak Bölge Çalışma Müdürlüğü’nün belgelerine göre, 1963 yılında Demir Çelik Ağır Sanayi İşçileri Sendikası'nın 3 bin 276 üyesi bulunuyordu.
Maden-İş'e Katılım
Demir Çelik-İşçileri 1963 yılında Türkiye Maden İşçi Sendikası’na katıldılar. Türkiye Maden İş Sendikası bu tarihlerde Türk-İş bünyesindeydi. 275 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanununun 27.07. 1963 tarihinde kabul edilmesinden sonra TDÇİ Genel Müdürlüğü işyerlerinde ilk toplu iş sözleşmesi Türkiye Maden-İş Sendikası tarafından imzalandı ve 01 Temmuz 1964 - 31 Aralık 1965 döneminde yürürlükte kaldı.
Çelik-İş'in Kuruluşu ve İlk Genel Kurulları
Demir-Çelik işçileri 1965 yılında Türkiye Maden İş Sendikasından ayrıldılar ve 17 Kasım 1965 tarihinde Çelik Sanayi İşçileri (Çelik-İş) Sendikası’nı kurdular. Geçici yönetim kurulu şu isimlerden oluştu:
Genel Başkan: Selahattin Bulut, Genel Başkan Vekili: Sebahattin Özcan, Genel Sekreter: Hasan Ergüven, Malî Sekreter: Lütfi Özerdoğan. Bu tarihte Çelik-İş Sendikası’nın 6 bin 637 üyesi vardı.
Kurucu heyet 7 Temmuz 1966 tarihinde toplanarak, tüzük değişikliği yaptı. Çelik-İş Sendikası'nın 1. Genel Kurul’u 4 Aralık 1966 tarihinde toplandı. Çelik-İş Sendikası'nın Türk-İş’e üye olmasına karar verildi. Genel Başkanlığa Enver Kaya, Genel Sekreterliğe Raşit Özkan ve Genel Malî Sekreterliğe Mehmet Gök seçildiler.
Çelik-İş Sendikası'nın 4 Aralık 1968 günü toplanan 2. Genel Kurulu'nda sunulan çalışma raporunda üye sayısının 10 bin 172 olduğu belirtildi. 12 Aralık 1970 günü toplanan 3. Genel Kurul'da da görev alanlar değişmeyerek Enver Kaya, Raşit Özkan ve Mehmet Gök aynı görevlere yeniden getirildiler
Çelik-İş Sendikası tarafından 29 Mart 1971 tarihinde Çalışma Bakanlığı’na yazılan yazıda, Sendikanın 10 bin 850 üyesi olduğu belirtiliyordu.
Çelik-İş Sendikası 4. Genel Kurulu 17 Ekim 1971 tarihinde olağanüstü olarak topladı.
Çelik-İş Sendikası’nın Çalışma Bakanlığı’na 13 Ocak 1972 tarihinde yazdığı yazıda Sendikanın İskenderun, İstanbul, Ankara, Samsun, Eskişehir, Bursa, Adana ve Derince'de şubelerinin bulunduğunu bildiriliyordu. Çalışma Bakanlığı'na yazılan 26 Mart 1973 tarihli yazıda ise 19 bin 181 üyesi olduğu belirtiliyordu. Bu üyelerin 11 bini Karabük'te daimi, 5 bini Karabük'te muvakkat işçiydi. İsdemir'de de 3 bin işçi vardı. Özel sektörde çalışan işçi sayısı 136 idi.
Çelik-İş Sendikası bu tarihlerde Türk-İş’e bağlı Türkiye Metal İş Federasyonu’na üyeydi.
Birleşme Çabaları
Metal-İş Federasyonu’nun 5. Genel Kurulu 10 Ocak 1972 tarihinde İstanbul'da toplandı. Genel Kurul'da Federasyon Genel Başkanlığına Çelik-İş Sendikası Genel Başkanı Enver Kaya seçildi.
Bu dönemde Türk-İş içinde federasyonların milli tip sendikaya dönüşme süreci yaşanıyordu. Türkiye Metal-İş Federasyonu da bu çaba içindeydi. Bu nedenle 1973 yılında milli tip bir sendika olan Türk Metal kuruldu. Türk Metal Sendikası'nın kurucuları, Türkiye Metal-İş Federasyonu'nun ve bağlı sendikaların yöneticileriydi. Çelik-İş Sendikası Genel Başkanı Enver Kaya ile Çelik-İş Sendikası Genel Sekreteri Raşit Özkan'da Türk Metal Sendikası'nın kurucuları arasındaydı.
Türkiye Metal-İş Federasyonu'nun 6. Genel Kurulu 16 - 17 Kasım 1973 günleri toplandı. Aynı gün, Türk Metal'in de ilk genel kurulu toplantısı yapıldı.
Türkiye Metal-İş Federasyonu’nun Genel Kurulunda Genel Başkanlığa Çelik-İş Sendikası Genel Başkanı Enver Kaya seçildi. Türk Metal Sendikası'nın aynı gün toplanan birinci genel kurulunda da yeni oluşturulan bu milli tip sendikanın Genel Başkanlığı yine Enver Kaya getirildi.
Çelik-İş Sendikası’nın 21-24 Aralık 1973 günleri toplanan Genel Kurulu’nda Çelik-İş'in kendini feshetmesi ve Genel Başkanlığını Enver Kaya’nın yaptığı Türk Metal Sendikası'na katılması konusu görüşüldü. Bu doğrultuda bir ka-rar çıkmadı. Çelik-İş Sendikası tüzel kişiliğini koruma kararı aldı.
Genel Kurulda yapılan seçimlerde Genel Başkanlığa Şükrü Korkmaz Gider, Genel Başkan Vekilliğine Mehmet İyigünler, Genel Sekreterliğe Erdoğan Çetintürk, Genel Mali Sekreterliğe Seyfi Bostancı ve Genel Teşkilatlanma ve Eğitim Sekreterliğine de Halil Büyüknalça getirildi.
Erdoğan Çetintürk'ün 3 Mayıs 1976 günü görevinden istifa etmesi üzerine, yerine 10 Mayıs 1976 günü Muharrem Irmak Getirildi. Halil Büyüknalça'nın 27 Ekim 1974 tarihinde vefatı üzerine ise 8 Ocak 1975 tarihinde bu göreve Mehmet Çelikutku seçildi.
Çelik-İş'e Katılmalar
Bu dönemde Çelik-İş Sendikası’na katılmalar da oldu
Karabük Demir Çelik Sanayii İşçileri (Demir-İş) Sendikası, 30 Ocak 1972 günü yaptığı genel kurulunda kendini fes ederek Çelik-İş Sendikası’na katılma kararı almıştı. Bu karar 1974 yılı başında hayata geçirildi. Demir-İş Sendikası, Çelik-İş Sendikası Karabük Özel Sektör Şube Başkanlığı haline dönüştü.
Birleşme Girişimleri
Çelik-İş Sendikası 25 Eylül 1974 tarihinde Türk-İş'e başvurarak, üyeliğinin kabulünü istedi. Türk-İş ise yazdığı cevapta, Çelik-İş'in üyeliğinin ancak Türk Metal’e iltihak yoluyla olabileceğini açıkladı.
Bunun üzerine 3 Mart 1975 tarihinde Çelik-İş Sendikası ve Türk Metal yöneticileri Türk-İş Genel Merkezi'nde bir toplantı yaptılar ve bir protokol imzaladılar. Bu protokolle, Halil Tunç'un geçici Genel Başkanlığında yeni bir sendikanın kurulmasına ve birleşmeye karar verdiler.
Çelik-İş Sendikası Genel Başkanı Şükrü Korkmaz Gider ve Türk Metal Genel Başkanı Mustafa Özbek 21 Şubat 1976 günü ortak bir basın toplantısı düzenleyerek, iki sendikanın birleşme kararını açıkladılar.
Açıklama sonrasında iki sendikanın yöneticileri birlikte Türk Çelik Metal Sendikası’nı kurdular. Ancak, çıkan anlaşmazlıklar nedeniyle, bu sendikaya iltihak olmadı. Konu, Çelik-İş Sendikası’nın 21 Aralık 1976 günü toplanan 5. genel kurulunda gündemin 8. Maddesi olarak görüşüldü. Gündemin 8. Maddesi, "Türk Çelik Metal Sendikasına iltihak ve fesih", 9. Maddesi ise "tasfiye komisyonunun tespiti" idi.
Genel Kurul salonunda bulunanların salt çoğunluğuyla yeni sendikaya katılma kararı alındı ve bu konuda yürütme ve yönetim kurulları yetkili kılındı. Ancak yürütme ve yönetim kurulları, katılma kararının tüzükte öngörülen üçte iki çoğunlukla değil, mevcutların salt çoğunluğuyla alındığına dikkat çekerek, Çelik-İş Sendikası'nın tüzel kişiliğini sürdürme kararı aldı.
Bu genel kurulda, Çelik-İş Sendikası Genel Merkezi’nin Karabük'ten Ankara’ya alınma önerisi de kabul edildi.
Diğer taraftan Çelik-İş Sendikası üyelerine hizmet vermeye devam ederken olağan Genel Kurullarını da hiç aksatmadan yerine getiriyordu.
Çelik-İş'in 5. Genel Kurulunda yapılan seçimlerde Genel Başkanlığa Şükrü Korkmaz Gider, Genel Başkan ve-killiğine Mehmet Şirin, Genel Sekreterliğe Halil Kolağasıoğlu, Genel Mali Sekreterliğe Ali Karadağ, Genel Eğitim ve Teşkilatlanma Sekreterliğine ise Muharrem Irmak seçildi.
Her Genel Kurul sonrası olduğu gibi Çelik-İş Sendikası tarafından 29 Eylül 1977 tarihinde Çalışma Bakanlığı’na yazılan yazıda, sendikanın 56 bin üyesi olduğu belirtiliyordu. Çalışma Bakanlığı'na yazılan 30 Mayıs 1979 tarihli yazıda ise 52 bin üyesi gözüküyordu.
Metal iş kolunda faaliyet gösteren iki sendikanın birleşmesi konusu ise gündemden hiç düşmüyordu. 1979 yılında Çelik-İş Sendikası ile Türk Metal’in birleşmesi yine gündeme geldi.
Birleşme Çabaları Yeniden Gündemde
1976'da olduğu gibi, görüşmeler yapılmış birleşmenin nasıl sağlanacağı karara bağlanmıştı.
1979 yılında da Türk Çelik Metal Sendikası kuruldu ve Genel Başkanlığa Mustafa Özbek getirildi. Çelik-İş Sendikası’nın 6. Genel Kurulu 16 Aralık günü toplanma kararı alındı. 14 Aralık günü Türk Çelik Metal Sendikası-nın Genel Kurulu’nun, 16 Aralık günü de Türk Metal’in olağanüstü genel kurulunun toplanması plânlanmış ve ilân edilmişti. Ancak, yine anlaşma sağlanamadı. Türk Çelik Metal Sendikası'nın ve Türk Metal’in Genel Kurulları iptal edildi.
Görüşmeler yapılmış, birleşmenin nasıl olacağı karara bağlanmıştı. Ne var ki, bir türlü istenilen olmuyordu. Türk Metal’in tavrındaki değişiklikler Çelik-İş'in genel kurulunu da etkileyecekti.
Çelik-İş'in altıncı genel kurul gündeminin 8. Maddesi "Türk Çelik Metal Sendikası'na iltihak ve fesih", 9. Maddesi ise "tasfiye komisyonunun tespiti" iken, Türk Metal'in tavrındaki değişiklikten sonra durum değişti. Karabük ve Ereğli delegasyonlarının katılmadığı genel kurulda çoğunluk sağlandı ve gündem değiştirildi. Çelik-İş'in tüzel kişiliğinin sürmesi kararı alındı.
Yapılan seçimlerde de Genel Başkanlığa Şükrü Korkmaz Gider, Genel Başkan vekilliğine İsmet Paşabeyoğlu, Genel Sekreterliğe Muharrem Irmak, Genel Malî Sekreterliğe Münir Oğuzoğlu, Genel Eğitim ve Teşkilatlanma Sekreterliğine Abdullah Dağıstanlı seçildiler.
Genel Kurullar
Ancak 6. Genel Kurulun eksik katılımla gerçekleşmiş olmasının yarattığı sorunlar nedeniyle, 27 Ocak 1980 tarihinde Çelik-İş Sendikası Genel Kurulu Ankara'da olağanüstü olarak toplandı.
Yapılan seçimlerde Genel Başkanlığa Şükrü Korkmaz Gider, Genel Başkan Vekilliğine İsmet Paşabeyoğlu, Genel Sekreterliğe Metin Türker, Genel Mali Sekreterliğe Münir Oğuzoğlu, Genel Eğitim Sekreterliğine Muharrem Irmak, Genel Teşkilatlandırma Sekreterliğine Abdullah Dağıştanlı, Genel Araştırma ve Mevzuat Sekreterliğine de Mehmet Şirin seçildiler.
Olağanüstü genel kuruldan bir süre sonra 12 Eylül askeri müdahalesi oldu.
Sendikal faaliyetler büyük ölçüde kısıtlanmakla beraber, Çelik-İş Sendikası'nın faaliyetleri durdurulmadı.
Çelik-İş Sendikası'nın 7. Genel Kurulu bu şartlarda, 20-21 Kasım 1982 günleri Ankara'da toplandı. Yapılan seçimlerde, Genel Başkan ve Genel Sekreter dışında yeni isimler göreve getirilmişti. Genel Başkanlığa Şükrü Korkmaz Gider, Genel Başkan Vekilliğine Hüsamettin Delibaş, Genel Sekreterliğe Metin Türker, Genel Malî Sekreterliğe Ferudun Tankut, Genel Eğitim Sekreterliğine Halil Yıldırım, Genel Teşkilatlandırma Sekreterliğine Ali Gözükara, Genel Araştırma ve Mevzuat Sekreterliğine de Alaaddin Durak seçildiler.
1983 yılında 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun kabul edilmesinden sonra, gerekli tüzük değişikliklerini yapmak amacıyla Çelik-İş Sendikası'nın genel kurulu olağanüstü olarak 30 Temmuz 1983 tarihinde toplandı. Ancak bu toplantıda gerekli kararlar alınamayınca, genel kurul olağanüstü olarak 12 Ağustos 1983 tarihinde toplandı ve gerekli düzenlemeler yapıldı.
Çelik-İş'e Yeni Katılımlar
1983 yılı Çelik-iş Sendikası'na katılım yılı oldu. Diğer sendikalarla ilişkilerini kuvvetlendiren ve sürekli birleşme yanlısı politikalar üreten Çelik-İş Sendikası bu fırsatı görüşmeler sonucunda yaka-ladı. Metal iş kolunda faaliyet gösteren sendikalarla Çelik-İş Sendikası bu dönemde ilişkilerini iyice artırdı. Teknik-İş, Türkiye Metal-İş, Tek-Met İş ve Hür Maden-İş Sendikalarının Çelik-İş Sendikası’na katılımları konusunda anlaşma sağlandı.
Teknik-İş Sendikası 25 Eylül 1983 günü, Tek-Met-İş Sendikası 5 Ekim 1983 günü ve Türkiye Metal-İş Sendikası da 7 Ekim 1983 günü Hür Maden-İş Sendikası da aynı günler de genel kurullarını topladı ve kendilerini feshederek Çelik-İş Sendikası'na katılma kararı aldılar.
Bu dört sendikanın katılımından bir kaç ay sonra merkezi Karadeniz Ereğli'de bulanan Çağdaş Metal-İş Sendikası Şu-bat 1984 tarihinde kendini fesh ederek Çelik-İş Sendikası'na iltihak kararı aldı.
Yeni katılımlarla bünyesini iyice kuvvetlendiren Çelik-İş Sendikası 24-25 Aralık 1983 günleri Ankara'da yapılan 8. Genel Kurulda Genel Başkanlığa
Mehmet Kurtulan, Genel Başkan Yardımcılığına Durali Yücel, Genel Sekreterliğe Metin Türker, Genel Mali Sekreterliğe Alaaddin Deliveli, Genel Eğitim Sekreterliğine Niyazi Yüksel, Genel Teşkilatlanma Sekreterliğine Yaşar Deniz Özdemirel, Genel Araştırma ve Mevzuat Sekreterliğine ise Muharrem Uzunçelebi seçildi. Bilâhare Niyazi Yüksel'den boşalan Genel Eğitim Sekreterliği'ne Ertuğrul Durur getirildi.
Yeni Dönemde Sendikal Çalışmalar
1984 yılından itibaren sendikal çalışmalar yeniden başladı. Ancak, bu defa sendikâl hayatın çerçevesini çizen 1982 Anayasası ve 2821, 2822 sayılı kanunlar, temel sendikâl hak ve özgürlükleri önemli ölçüde kısıtlamıştı.
1984 yılı Şubat ayında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Çelik-İş Sendikası'nın üye sayısına ilişkin yayınlanan tebliğdeki rakamlar ger-çekleri yansıtmıyordu. Bakanlık istatistiklerinde 28 bin 323 üye olduğu ve mahkemenin 26 Mart tarihinde verdiği karar ile Çelik-İş'in üye sayısının 37 bin 732 olduğu kesinlik kazandı.
9. ve 10. Genel Kurullar
Sendikâl hak ve özgürlüklerin önemli ölçüde kısıtlandığı bir dönemde Çelik-İş Sendikası üye sayılarının gerçeği yansıtması için verdiği mücadeleyi mahkeme de kazanmış olmanın verdiği rahatlık içinde 20-21 Aralık 1986 günlerinde Ankara'da 9. Genel Kurulunu yaptı. Seçimlerde Genel Başkanlığa Mehmet Kurtulan, Genel Başkan Yardımcılığına Abdullah Kuzulu, Genel Sekreterliğe Metin Türker, Genel Malî Sekreterliğe Ferudun Tankut, Genel Eğitim Sekreterliğine Niyazi Yüksel, Genel Teşkilatlandırma Sekreterliğine İbrahim Köroğlu, Genel Araştırma ve Mevzuat Sekreterliğine ise Abdullah Kaplan göreve getirildi.
Genel Başkan Mehmet Kurtulan’ın 24 Ekim 1988 tarihinde elim bir trafik kazası sonucunda vefatı nedeni ile sendika ana tüzüğünün 15. Madde-sinin (d) bendi gereğince, yapılan Genel Kurulda Genel Başkanlığa Metin Türker seçildi.
Genel Başkanlığa seçilen Metin Türker'in yerine Genel Sekreterlik görevi 10. Genel Kurula kadar Mevzuat ve Araştırma Sekreteri Abdullah Kaplan’ın vekâleten yürütmesi genel yönetim kurulunca uygun görüldü.
Aralık 1989 tarihinde yapılan 10. Olağan Genel Kurul'da Metin Türker (Genel Başkan), Abbas Mutlu (Genel Başkan Vekili), Abdullah Kaplan (Genel Sekreter), H. Ferudun Tankut (Genel Mali Sekreter), Mehmet Turan (Genel Teşkilatlanma Sekreteri), Muharrem Şahin (Genel Eğitim Sekreteri) ve Mehmet Çiftçi (Genel Mevzuat Sekreteri) seçildiler.
Birleşme ve Konfederasyon Üyeliğimiz
Bahar eylemleri ve şanlı 137 günlük Demir Çelik Grevleri sonucunda, o günkü iktidar tarafından cezalandırılmak istenen Çelik-İş Sendikası, daha güçlü daha azimli yoluna devam etti.
Metal iş kolundaki sendikaların birleşmesi yolunda sürdürdüğü mücadelesinden de asla vazgeçmeyen Çelik- İş Sendikası bu konuda girişimlerini yılmadan sürdürdü.
Tüm bu gelişmeler neticesinde Çelik-İş Sendikası, Ankara'da 22 Şubat 1991 tarihinde yaptığı Genel Kurulda Özdemir-İş Sendikası'na katılma kararı aldı.
Kuruluşunda 6.637 üyesi bulunan Çelik-İş Sendikasının Çalışma Bakan-lığa bildirdiği üye sayısı 29 Mart 1971 itibariyle 146’sı kadın olmak üzere toplam 10 bin 850 idi. 26 Mart 1973 itibariyle 155’i kadın olmak üzere toplam 18 bin 829; 1983'te 37 bin 772; Temmuz 1985'te 46 bin 892; Özde-mir-İş'le birleştiği 1991 başında ise 40 bin 93'tü.
a- Özdemir-İş Sendikası
11 Mayıs 1976'da, Metal İş kolunda faaliyet göstermek üzere, İskenderun'da Özdemir-İş Sendikası kuruldu. Bu sendika daha sonra Hak-İş Konfederasyonuna ve IMF ye üye oldu.
Kurucuları; Ökkeş Cansız (Başkan), Şehmuz Daban (Başkan Vekili), Hıfzullah Danış (Genel Sekreter), Selim Şimşek, Hüsameddin Öncel, Hüseyin Çorbacı, Ömer Semerci, Süleyman Özgen, Mustafa Bozat, A. Kadir Şahin, Ömer Karakaya, Celaleddin Eren ve Ahmet Kılınçer'di.
Sendikanın ilk Genel Kurulu 21 Kasım 1976'da yapıldı. Genel Kurulda Başkanlığa Abdulhâkim Kaplan, Başkan Vekilliğine Ahmet Bozoğlan ve Genel Sekreterliğe Hasan Özdemir seçildi.
14 Nisan 1977'de sendikanın Ankara Şubesi kurularak Başkanlığa Ali Kaçar getirildi.
20 Temmuz 1977'de toplanan Genel Kurul'da tüzük değişikliği yapıldı. Yeni tüzüğün I. maddesinde sendikanın adı Özdemir-İş Sendikası olarak geçti. Genel Kurulda Başkanlığa Abdulhâkim Kaplan, Başkan Yardımcılığına ise Mehmet Ledik seçildi.
8 Kasım 1977'de olağanüstü olarak toplanan Genel Kurulda Abdulhâkim Kaplan yeniden seçilirken, Mehmet Asena Başkan Vekilliğine, Ali Kaçar ise Genel Sekreterliğe seçildi.
1978 yılında, Özdemir-İş Sendikası ile yine Hak-İş üyesi olan Öz Donat-İş (Zirai Donatım Tarım Aletleri Takım Tezgahları ve Madeni Eşya Sanayii İşçileri) Sendikası ve Tümsan-İş (Türkiye Milli Sanayii İşçileri) Sendikası arasında bir birleşme sağlanması için görüşmeler başlatıldı. Görüşmeler sonunda birleşme kararı alındı.
Birleşme ilkeleri şöyleydi:
a) Birleşme halinde Sendika Genel Merkezi Ankara'da olacaktır. Bunun için Özdemir-İş Sendikası, İskenderun ve Tümsan-İş Karadeniz Ereğli'deki Genel Merkezlerini hemen Ankara’ya nakledeceklerdir.
b) Bazı işyerlerinde verilen yetki mücadelelerinin akim kalması için, bu birleşme 1979 sonlarında yapılacaktır.
c) Birleşme Özdemir-İş Sendikası adı altında olacak, Öz Donat-İş Sendikası ve Tümsan-İş Sendikası iltihak için, Özdemir-İş Sendikası da bu iltihaklardan sonra yeni bir kadro teşekkülü için olağanüstü genel kurula gidecektir."
Özdemir-İş Sendikası, Haziran 1979'da 46 delegenin katılımıyla yaptığı Genel Kurulda Sendika Genel Merkezi'ni İskenderun'dan Ankara’ya taşıma kararı aldı. Genel Kurulda Başkanlığa Ali Kaçar, Başkan Vekilliğine Saffet Polatterkin ve Genel Sekreterliğe Ersönmez Yarbay seçildi.
Varılan ilke kararları uyarınca üç sendika 1979 yılı Aralık ayında olağanüstü genel kurullarını yaptılar. Özdemir-İş Sendikası'nın 22 Aralık 1979'daki Olağanüstü Genel Kurulu'nda, tüzük değişikliği yapılarak Sendikanın uzun adı Türkiye Öz Demir-Çelik Madeni Eşya ve Oto Sanayii İşçileri Sendikası olarak değiştirildi. Genel Kurulda Başkanlığa Ali Kaçar, Genel Sekreterliğe ise Zekeriya İlkdoğan getirildi.
Sendikanın 7 Mart 1982 tarihindeki 3. Genel Kurulu'nda, Yönetim Kurulu’nun Genel Kurul öncesinde delegelere dağıttığı tüzük değişikliği önerisi olduğu gibi kabul edildi. Kabul edilen yeni tüzükte Sendikanın uzun adı, başındaki "Türkiye" kelimesi çıkartılarak Öz Demir, Çelik Madeni Eşya ve Oto Sanayii İşçileri Sendikası olarak yer aldı. Genel Kurulda Başkan ve Genel Sekreter değişmedi. Ancak Genel Sekreter Zekeri ya İlkdoğan’ın sonradan istifa etmesi nedeniyle bu göreve Mustafa Elveren getirildi. Sendikanın bu tarihte Ankara, Erzurum, Urfa ve İskenderun'da şubeleri, Kayseri'de ise bölge temsilciliği bulunuyordu.
Sendika Ana Tüzüğü’nün 2821 Sayılı Sendikalar Kanunu’na uyarlanması için yapılan 3 Eylül 1983 tarihindeki Olağanüstü Genel Kurulun ardından 3-4 Aralık 1983 günlerinde toplanan Genel Kurulda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın gerekli gördüğü tüzük değişikliği yapılarak Başkanlığa Mehmet Aras getirildi.
27 Temmuz 1985'te toplanan Olağanüstü Genel Kurulda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca düzeltilmesi istenen tüzük maddeleri değiştirildi ve boşalan sendika organları için seçim yapıldı.
2 Nisan 1984'te Öz Metal-İş (Metal Sanayii İşçileri) Sendikası ve 15 Temmuz 1984'te de Metal-İş (Metal ve Metalden Mamul Eşya Sanayii İşçileri) Sendikası Özdemir-İş’e iltihak etti. Ardından, Tüm Metal-İş (Tüm Madeni Eşya Oto Metal ve Montaj Sanayii İşçileri) Sendikası Özdemir-İş'e iltihak etti.
Sendika 8-9 Kasım 1986 tarihlerinde 5. Genel Kurulu’nu yaptı. Bu genel kurulda bazı tüzük maddeleri değiştirildi ve Yönetim Kurulu'na Mehmet Aras (Başkan), Mustafa Elveren (Genel Sekreter), Mustafa Atlı, Eyüp Karaderili ve Keramettin Aslan seçildi.
16 Nisan 1988 tarihinde MİSK üyesi Çelik-Sen Sendikası Özdemir-İş Sendikası'na iltihak etti.
Sendikanın 6. Genel Kurulu 14-15 Ekim 1989 tarihinde toplandı. Bu Genel Kurul’da, Yönetim Kurulu’na Mehmet Aras (Başkan), Mustafa Elveren (Genel Sekreter), Mustafa Atlı, Kemal Özmen ve Keramettin Aslan seçildiler.
1991 yılında Hak-İş Konfederasyonu Necati Çelik'in başkanlığında Özde-mir-İş Sendikası'nın Çelik-İş (Türkiye Çelik Sanayii İşçileri) Sendikası ile yaptığı toplantılar sonucunda iki sendikanın birleşmesine karar verildi.
Çelik-İş Sendikası, 22 Şubat 1991'de Ankara'da yaptığı Genel Kurul’da Özdemir-İş ile katılma kararı aldı. 23-24 Şubat 1991'de toplanan Özdemir-İş Sendikası Genel Kurulu’nda ise bu birleşme kararı onaylanarak sendikanın adı Özçelik-İş Sendikası (Madeni Eşya ve Oto Sanayii İşçileri Sendikası) olarak değiştirildi ve IMF’ye üye olunmasına karar verildi. Genel Kurul’da Özçelik-İş Sendikası Yönetim Kurulu’na Mehmet Aras (Başkan), Abdullah Kaplan (Başkan Vekili), Metin Türker (Genel Sekreter), H. Ferudun Tankut (Genel Mali Sekreter), Mustafa Atlı, Keramettin Aslan, Mustafa Elveren ve Mustafa Kemal Can seçildiler.
b- Hak-İş Konfederasyonu
Türkiye’nin ikinci büyük işçi konfederasyonu olan Hak-İş Konfederasyonu, belli prensipler doğrultusunda yeni ve orijinal bir ses olarak Türk Sendikacılığına adımını attı ve bugüne değin bu özelliğini prensiplerine bağlı kalarak ve istikrarlı bir çizgi takip etti.
Hak-İş Konfederasyonu, örgüt birleşmeleri ile şu anda 7’si Türkiye içinde biri ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde olmak üzere 8 sendikası ve 400.000 üyesi ile sendikal işlevini büyük bir etkinlik içerisinde sürdürmektedir. Hak-İş Konfederasyonu, 22 Ekim 1976 tarihinde Ankara'da kuruldu. 1977-1980 yılları arasında kurulu bulunan 8 konfederasyon içerisinde en genci ve yenisi olarak teşkilatlanma çalışmalarını sürdüren Hak-İş Konfederasyonu, daha henüz mücadelesinin başındayken 12 Eylül engeliyle karşılaştı.-
Millî Güvenlik Konseyinin 8 nolu kararıyla faaliyeti durdurulan Hak-iş Konfederasyonu'nun yöneticileri yaptıkları girişimleri sonucu Şubat 1981'de yeniden faaliyete geçmeyi başardılar.
1984 yılına kadar sendikal faaliyetlerin yasaklı olduğu dönemlerde ise Hak-İş Konfederasyonu'na bağlı sendikalar zor şartlara rağmen üye kayıt faaliyetlerini sürdürdüler.
7 Mayıs 1983 tarihli Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt yasalarının yürürlüğe girmesinden sonra Hak-İş Konfederasyonu üye sendikalarını hızla yeni yasalara uyarlayarak yeni sendikâl döneme hazırladı.
Hak-İş Konfederasyonu’nun esas kimliği ve mücadelesi bu tarihten son-ra daha belirgin bir şekilde görülmeye başladı. Konfederasyonu’nun diğer sendikalar ve tüm demokratik kitle kuruluşları ve meslek örgütleri ile dayanışma faaliyetleri, birlikte mücadele çağrıları, ortak eylem kararları, kamuoyu oluşturmaya yönelik kampanyaları, sendikaların başarılı sözleşmeleri, kararlı grevleri ve etkin eylemleri yoğun eğitim faaliyetleri Hak-İş Konfederasyonu’nun iz bırakan çalışmalarından oldu. Hak-İş Konfederasyonu'nun gerçek sendikal işlevi, etkinliği, kamuoyuna açılımı, üye sayısındaki olağanüstü artış ve başarıları daha çok bu tarihten sonra gerçekleştirildi.
Konfederasyon bünyesinde Araştırma-İstatistik, Basın-Yayın, Dış İlişkiler, Çocuk, Kadın, Emekliler, yurtdışındaki vatandaşlar, Sosyal Güvenlik ve Hukuk Departmanları ile eğitim ve örgütlenme birimleri ve uzmanları bulunmaktadır.
Konfederasyonu'nun Türk çalışma hayatında gerekli desteği bulması; istikrarlı bir gelişme içinde bulunması, insana değer veren ve onu merkez alan bir yaklaşım içerisinde olması ve sıkı sıkıya bağlı olduğu ilkeleri çerçevesinde çalışma hayatına getirdiği yeni öneriler ve yaklaşımlardan kaynaklanmaktadır.
Hak-İş çerçevesini; yerellik, millîlik, manevi değerler, hukuk, adalet gibi temel değerlerin içeriğine vurgu yaparak kurdu. Daha sonraki 20 yıl boyunca Hak-İş'i tanımlayan bütün yazılı ve sözlü açıklamalar, konfederasyonun amacını bu kavramsal çerçeve içinde tanımlamıştır. Bu yanıyla Hak-İş daima özgürlüklerin altını çizmiştir.
Hak-İş, ‘uzlaşma’, 'çıkar paralelliği’, sivil toplum örgütlerinin birlikte ortak girişim grupları kurması' gereği, demokrasinin sivil inisiyatiflerin artmasıyla güçleneceğine olan inancını bütün zeminlerde ve kendi platformlarında dile getirmiştir.
Hak-İş'in endüstriyel ilişkiler içinde durduğu yer, daha çok pratikle faaliyetlerinde ve alternatif sosyal politikalar üretme girişimleriyle kendini göstermiştir. Toptan ret ve toptan kabullere dayalı önyargılar yerine; tartışmaya açık, farklı söylemlerin kullanılmasını zenginlik kabul etmiş, ideolojik kavramların fetişizmine yakalanmayan yanıyla, Türkiye’yi ve Dünyayı tartışmanın yanında kendi sendikâl anlayışını da tartışmayı başarmaktadır.
Hak-İş Konfederasyonu, ICFTU (Uluslararası Hür İşçi Sendikaları Konfederasyonu) ve ETUC (Avrupa İşçi Sendikaları Konfederasyonu)'un üyesidir. Bunun yanında; Başta Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) olmak üzere Uluslararası Endüstri İlişkiler Derneği (IIRA) Uluslararası ve ulusal sendikal kuruluşlarla geniş bir düzlemde ilişkileri olan Hak-İş'in uluslararası ilişkilerde etkin ve saygın bir yeri vardır.
Hak-İş Genel Başkanı Salim Uslu, Genel Başkan Yardımcısı Yusuf Engin, Genel Başkan Yardımcısı Mahmut Arslan, Genel Sekreteri H. Ferudun Tankut, Genel Mali Sekreteri Şenel Oğuz ve Genel Teşkilatlandırma Sekreteri SettarAslan’dır.
Hak-İş üyesi sendikalar: Öz Gıda-İş Sendikası, Hizmet-İş Sendikası, Öz İplik-İş Sendikası, Öz Ağaç-İş Sendikası, Öz Tarım-İş Sendikası, Öz Sağlık-İş Sendikası, Kamu-Sen (Kıbrıs Türk Kamu Görevlileri Sendikası) ve Tarım Orman-İş Sendikasıdır.
Kardemir'in Kapatılma Girişimi ve Sendikal Mücadele
Mücadelesine Hak-İş Konfederasyonu çatısı altında devam eden Özçelik-İş Sendikası 7. Olağan Genel Kurulu’nu 9-11 Ekim 1992 tarihlerinde yap-tı. Yönetim Kurulu için iki ayrı listenin yarıştığı Genel Kurulda seçimleri Metin Türker'in kazandığı sendikanın yeni yönetiminde Metin Türker (Başkan), Abdullah Kaplan (Başkan Vekili), Sertif Kahraman (Genel Sekreter), Kadir Uzun, H. Ferudun Tankut, Mustafa Aydın, Recai Başkan ve Mustafa Kemal Can yer aldı.
24-25 Nisan 1993'te yapılan Olağanüstü Genel Kurulda Yönetim Kurulu'na Metin Türker (Başkan), Mustafa Kemal Can (Başkan Yardımcısı), Recai Başkan (Genel Sekreter), Hikmet Ferudun Tankut, Keramet-tin Aslan, Mustafa Atlı, Mustafa Aydın ve Mustafa Elveren seçildiler.
Hükümetin Karabük Demir-Çelik Fabrikalarını kapatma kararını protesto için 24 Nisan 1994'te Karabük'te Özçelik-İş tarafından bir miting düzenlen-di. Özçelik-İş Sendikası Genel Başkanı Metin Türker'in konuştuğu mitingde, işçiler ve katılanlar başlarına siyah bant taktılar. Mitinge diğer sendika, kuru-luş ve demokratik kitle örgütleri de büyük destek verdiler.
1994 yılı KARDEMİR’in kapatılmasını protesto eylemleriyle geçti.
Sendikanın ve kamuoyunun ısrarlı baskıları karşısında kurulan Karabük Demir-Çelik Fabrikaları İnceleme Kurulu’nun hazırladığı rapor, işletmenin az bir yatırımla modernize edilebileceğini ve kâra geçebileceğini bildiriyordu. Sendikanın öncülüğünde KARDEMİR’in işçi, sanayici, esnaf ve yöre halkının kuracağı KARDEMİR A.Ş. tarafından devralınması kararlaştırıldı. Hükümet ikna edildi ve bakım, onarımları devir öncesi yapmayı kabul etti.
31 Aralık 1994'te devir süreci başladı. KARDEMİR’de işçinin payı yüzde 35, sanayicinin payı yüzde 30, esnafın payı yüzde 10 ve yöre halkının payı yüzde 25 olarak belirlendi. Daha sonra hisse oranlarında meydana gelen değişikliklerden dolayı işçi hissesi (A grubu) yüzde 51,8'e, sanayi hissesi (B grubu) 0 yüzde 24,7’ye, esnaf kuruluşlarının hissesi (C grubu) yüzde 1,3 e, yöre halkı ve işçi emeklilerinin hisse grubu (D grubu) ise yüzde 22,7’ye yükseltildi.
Özçelik-İş Sendikası Genel Başkanı Metin Türker, Genel Malî Sekreteri Hikmet Ferudun Tankut, Genel Teşkilatlanma Sekreteri Mustafa Atlı, Karabük Şube Başkanı Taner Canyurt, Şube Sekreteri Ruhi Ayhan, Şube Malî Sekreteri Osman Nuri Bal, Karabük Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Kâmil Güleç, Karabük Haddeciler Derneği Başkanı Mutullah Yolbulan'dan oluşan Şirket Kurucular Kurulu KARDEMİR A.Ş.'nin çalışma prensiplerini, işletme ve yönetim ilkelerini içeren sözleşmeyi tamamladı.
30 Mart 1995'te imzalanan devir sözleşmesi ile KARDEMİR A.Ş. işletmeyi devraldı.
Özçelik-İş Sendikasının 9-11 Haziran 1995'de toplanan 8. Genel Kurulunda tüzükte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca istenen değişiklikler yapıldı.
Bu Genel Kurul'da Yönetim Kurulu'na Metin Türker (Genel Başkan), Mustafa Kemal Can (Genel Başkan Yardımcısı), Hikmet Ferudun Tankut (Genel Malî Sekreter), Mustafa Atlı ve Keramettin Aslan seçildi.
1996 yılının Şubat ayında Seydişehir Eti Alüminyum işçi önderleri anti-demokratik ve baskıcı uygulamalardan bıktıklarını belirterek sendika değiştirme kararıyla Özçelik-İş Sendikası'nda örgütlenme kararı aldılar.
Makine Kimya Endüstrisi'nin Kırıkkale, Ankara ve Çankırı Kurumlarında örgütlenmeyi gerçekleştirdik. 1997 yılında, çalışanların Özçelik-iş Sendikası davet etmesiyle başlayan süreç; 1999'da, yetkinin Özçelik-İş Sendikasına verilmesiyle son buldu.
Genel Başkan Metin Türker'in vefatında sonra, 5-6-7 Mart 1999 tari-hinde yapılan 9. Olağan Genel Kurul'da Yönetim Kurulu’na Recai Başkan (Genel Başkan), Mustafa Atlı (Genel Sekreter), Hikmet Ferudun Tankut (Genel Malî Sekreter), Mustafa Kemal Can (Genel Teşkilatlanma Sekre-teri) ve Mustafa Toruntay (Genel Eğitim Sekreteri) seçildiler.
4-5 Kasım 2000 tarihinde yapılan Olağanüstü Genel Kurul'da ise Yöne-tim Kurulu’na Recai Başkan (Genel Başkan), Şenel Oğuz (Genel Sekre-ter), Hikmet Ferudun Tankut (Genel Malî Sekreter), Mustafa Kemal Can (Genel Teşkilatlanma Sekreteri) ve Osman Nuri Bal (Genel Eğitim Sekreteri) seçildiler.
Özçelik-İş Sendikası Genel Başkanı Recai Başkan, 14 Ağustos 2001 tarihinde Özçelik-İş Sendikası Genel Başkanlığı görevinden istifa etti. Bu gelişme üzerine Genişletilmiş Başkanlar Kurulu, konu hakkında değerlendirmelerde bulunarak, Genel Yönetim Kurulu Recai Başkan'dan boşalan Genel Başkanlık için, Hak-İş Konfederasyonu ve Özçelik-İş Sendikası Genel Malî Sekreteri Hikmet Ferudun Tankut'u Özçelik-İş Sendikası Genel Başkanlığı’na oybirliğiyle önerdi.
Özçelik-İş Sendikası Genişletilmiş Başkanlar Kurulu tavsiye kararı üzerine 15 Ağustos 2001 tarihinde toplanan Genel Yönetim Kurulu, Hikmet Ferudun Tankut'u oybirliğiyle Özçelik-İş Sendikası Genel Başkanlığı'na seçti. Boşalan Özçelik-İş Sendikası Genel Mali Sekreterliği görevine ise sendikamızın Genel Teşkilatlandırma Sekreteri Mustafa Kemal Can getirildi. Mustafa Kemal Can'dan boşalan Teşkilatlandırma Sekreterliği görevini ise Özçelik-İş Sendikası Genel Sekreteri Şenel Oğuz'un vekâleten yürütmesine karar verildi.
Özçelik-İş İsmi Yeniden Çelik-İş Oluyor
İskenderun Demir Çelik Fabrikası'nın 2002 tarihinde Erdemir'e devri sürecinde ilklere imza atan ve özelleştirmeye yeni boyut kazandıran Çelik-İş Sendikası önderliğinde yöre halkı ve oluşturulan şehir meclisi ile yürütülen mücadele sonrasında çalışanlara %11'lik hisse verilmesi sağlandı. Yatırım ve istihdam garantisi ile yapılan bir özelleştirme ile farklı bir üreten ve üretim halindeki bir tesisin kapatılması yerine onun üretime çalışanı ile birlikte kazandırılmasına öncülük eden sendikacılık anlayışı getirildi.
Sendikanın, Aralık 2002 tarihinde yapılan 10. Olağan Genel Kurulu'nda Sendika Anatüzüğünde yapılan değişiklikle Sendikanın ünvanı Demir, Çelik, Metal ve Metal Mamulleri İşçileri (Çelik-İş) Sendikası" olarak değişti.
10. Olağan Genel Kurulda yapılan seçimler sonucunda; Hikmet Ferudun Tankut Genel Başkanlığa, Şenel Oğuz Genel Sekreterliğe, Mustafa Kemal Can Genel Mali Sekreterliğe, Ergin Ersan Genel Teşkilatlandırma Sekreterliğine, Ruhi Ayhan Genel Eğitim Sekreterliğine oybirliği ile seçildiler.
Seydişehir Eti Alüminyum Tesisleri'nin özelleştirme kararına karşı Hak-İş Konfederasyonu, Çelik-İş Sendikası ve Seydişehir Alüminyum işçilerinin yürüttüğü mücadelelerle geçen 2005 yılı Türk sendikacılık tarihine altın harflerle yazmasına yetti. Seydişehir Eti Alüminyum Tesisleri'ne verilen mücadele toplumun her kesiminden aldığı destekle artık sadece Seydişehir halkının değil Türkiye'nin hafızalarında yerini aldı. Özellikle siyasi partiler, işçi ve memur sendikaları, demokratik kitle örgütleri, başta Seydişehir halkı olmak üzere ülkemizin her yanında vatandaşlar alüminyum işçisinin destekçisi oldu. Seydişehir Eti Alüminyum işçisinin kararlı ve onurlu direnişi sendikal mücadelede alınması gereken derslerle arkasında koca bir miras bırakmayı başardı.
Ayrıca, tam kırk bir yıldır her türlü haksızlığa, sömürüye karşı dimdik ayakta duran Çelik-İş Sendikası, ülke çapında birçok eylem gerçekleştirdi, yapılan eylemlere destek verdi.
Yetkili bulunduğu illerin sosyal yaşamına da katkıda bulunarak çalışanların hayatını renklendirmeyi görev bilen Çelik-İş Sendikası profesyonel liglerde mücadele veren Kardemir A.Ş. Karabükspor, İskenderun Demir Çelik Spor, Tarım Kredi Spor ve MKE Kırıkkalespor gibi takımlara destek vermektedir.
11-12 Kasım 2006 tarihinde yapılan, 11. Olağan Genel Kurulda yapılan seçimler sonucunda; Hikmet Ferudun Tankut Genel Başkanlığa, Şenel Oğuz Genel Sekreterliğe, Mustafa Kemal Can Genel Mali Sekreterliğe, Ergin Ersan Genel Teşkilatlandırma Sekreterliğine, Ruhi Ayhan Genel Eğitim Sekreterliğine oybirliği ile yeniden seçildiler. 30-31 Kasım 2010 tarihinde yapılan, 12. Olağan Genel Kurulda yapılan seçimler sonucunda; Hikmet Ferudun Tankut Genel Başkanlığa, Şenel Oğuz Genel Sekreterliğe, Mustafa Kemal Can Genel Mali Sekreterliğe, Ali Cengiz Gül Genel Teşkilatlandırma Sekreterliğine, Ruhi Ayhan Genel Eğitim Sekreterliğine seçildiler.
