SURİYA -MUHSİN ÇETİN
Bartın’da tel kırma geleneği yaşatılıyor
Bartın’da, 17. yüzyıldan itibaren yapılmaya başlayan el sanat ürünü tel kırma, kentteki kadınların en önemli geçim kaynaklarından biri. 17. yüzyılda ilk kez Asma Mahallesi’nde oturan “katip kızı” lakaplı Ağaçkıranlardan Hatice Hanım tarafından yapıldığı tahmin edilen tel kırma, yatak yorgan takımları, masa örtüsü ile gelin bohçasında kullanılıyor. Yüzyıllardır genç kızların çeyizleri arasında vazgeçilmez el sanatı ürünü özelliğini koruyor.
Genellikle siyah ve kırmızı renkteki kumaş ya da tülün kasnağa gerilerek özel iğneyle telin kırılıp işlenmesi sayesinde oluşturulan çeşitli motifler, “kaymaktabağı”, “bağdagül”, “asma yaprağı”, “mihrap”, “değirmentaşı” ve “kemerköprü” gibi geleneksel desen adlarıyla anılıyor. Masa, sehpa, başörtüsü şeklinde tasarlanan tel kırmalar, bir süredir şal yapımında da kullanılıyor. Bartın’a gelen yerli ve yabancı turistlerden de talep görüyor. Geleneksel el sanat ürününün yaşatılmasına yönelik kurslar düzenleyen Bartın Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulu, salonunda kadınlara ürünlerini satma imkanı sunuyor.
22 yıldır tel kırma ürünleri yapan Suriya Çetin, 300 yıllık geçmişi olan tel kırmanın her geçen gün daha da ünlendiğini, kadınların aile bütçelerine de önemli katkılar sağlayabildiğini söyledi. Ticari değeri arttıktan sonra, motifler paylaşımının durduğunu belirten Çetin, tel kırma sanatının yaygınlaşamamasını da buna bağladı: “Altı aylık bir çalışmayla 2007’de ‘Bartın Tel Kırması’ adlı dergi hazırladık. İlk sayımızda kente özgü modelleri tanıttık. Kentteki tarihi dokuları tel kırma olarak işledik. Yaklaşık 100 ayrı modele yer verdik. İlk sayısının ilgi görmesi üzerine 2008 ve 2009’da da birer sayı çıkardık. Böylelikle yüzyıllardır yaşayan bu el sanatının gelişmesine ve tanıtılmasına katkı vermeyi amaçlıyoruz” dedi. Hürriyet
