
1949 yılında Ankara'da Mehmet Emin Resulzade tarafından kurulan ve ilk başkanı Dr. Hamit Ataman olan dernek, 67 yıldan beri faaliyet göstermektedir.
Azerbaycan Kültür Derneği (1 Şubat 1949)
Mehmet Emin Resulzade’nin yaşamında Mili Azerbaycan Cumhuriyetinin 27 Nisan 1920’de işgal edilmesiyle başlayan meşakkatli yol, uzun bir muhaceret dönemiyle yolcusuna yenilirken, 1947 yılında üçüncü ve son kez döndüğü Türkiye’de ömrünün sonuna kadar fikri mücadelesine devam eder.
O tüm zamanlarda kutsal bir idealin remzi olarak yirmi yıl yanında taşıdığı üç renkli bir bayrakla döndüğü Ankara’da yokluk içinde kurduğu mücadele ocağı ve orada yetişenlerin yaptığı gerçek bir destandır. Bu destanın yazıldığı yer ise onun kurduğu bir ocak olan Azerbaycan Kültür Derneğidir.
Mehmet Emin Resulzade,Varşova’da kaldığı yıllarda evlendiği Polonyalı Vanda hanımla, mütevazı bir yaşam sürdürürken, Ankara’da karşılaştığı Azerbaycan kökenli ve Türkçü dostlarıyla yeni bir mücadele merkezi yaratma yolunda ilk adımları atar.
Etrafına toplanan yürekli arkadaşlarıyla Ulus’ta Vakıf Han’da küçük bir ofiste gerçekleşen Azerbaycan Kültür Derneği bu gün altmış yılı geride bırakırken,Azerbaycan’ın bağımsızlığı yolunda yılmadan haklı davanın savunucusu olmuştur. 1 Şubat 1949 tarihinde kurulan Azerbaycan Kültür Derneği başlattığı çalışma ve konferanslarla giderek bir okul kimliği kazanır.Burada yetişen nesillere 28 Mayıs 1918 tarihli milli devletin sonsuza kadar yaşayacak olan düşünce ve idealler anlatılır.
Bu ideallerin yaratıcısı Mehmet Emin Resulzade ve arkadaşlarıdır.
Azerbaycan Kültür Derneğinin ilk başkanı Dr. Hamit Ataman Başkan Yardımcısı Dr. Aziz Alpaut, Genel Sekreter Feyzi Aküzüm, Muhasip Enver Roman ve Mehmet Altunbay ve Ahmet Karaca genç kadrolar görev alır.Derginin ilk sayısı 1 Nisan 1952 ‘de 21 çarpı 26 cm. boyutlarında bir forma halinde yayınlanır.Bu sayıda Mehmet Emin Resulzede başta olmak üzere, Abdulvahap Yurtsever, Mirza Bala gibi isimlerin yanı sıra, Hüseyin Cavit, Ahmet Cevat, Gültekin ve Samet Vurgun gibi milli şairlerin eserleri genç nesillere benimsetilir.